Prof. Dr. Bülent ÖZKAN » Yayınlar

Yabancılar İçin Türkçe – 2 Türkiye Türkçesinde Önadlar

Bülent Özkan — Mon, 16 Dec 2019 19:49:31 +0000

Yabancılar için Türkçe – 2, Önadlar Sözlüğü’nü oluştururken sözlüğün alanda ilk olmasının sıkıntılarını birincisinde olduğu gibi yaşadığımızı söylemek isterim. Herşeyden önce, yine, bu sözlüğün hedef kitlesi ve kullanım amacı sözlüğün içerik düzlemini belirlemek durumundaydı. Sözlüğün içerik düzlemine karar verirken derlem tabanlı bir sözlüğün söz konusu kullanım amacı ve hedef kitle ihtiyaçlarına göre ne şekilde biçimlendirilebileceği konusunda zorlandığımızı itiraf etmeliyim. Bilindiği üzere günümüzde derlemler standart birtakım çıktılarıyla dil araştırmalarında yoğun olarak kullanılmaktadır. Derlemlerin sunduğu standart çıktılar arasında elbette ki en belirgin olanları sıklık, milyon sözcükte görülme oranı,derlem tabakalarında sözcükbirimin dağılımı’dır. Fiiller Sözlüğü’nde fiillerin sözcük türü özelliklerine bağlı olarak sözlükleştirme tercihlerimiz önadların sahip oldukları tek biçimlilik nedeniyle Önadlar Sözlüğü’nde biraz farklılaştı. Örneğin önadların söz biçimleri yapılandırılabilecek bir içerik sunmadığından bu sözlükte yerini alamadı. Öte yandan Önadlar Sözlüğü’nde yine madde başlarının sıklık bilgisi yerini almıştır. Bunun yanı sıra sözlükbirimsel bileşenler (Özkan, 2018) olarak tanımlanan yapılar bu sözlükte yapılandırıldı. Anlam sıklıkları derlemde rastlanma oranlarına göre düzenlendi. Ayrıca milyon sözcükte görülme oranları önadlar sözlüğünde yerini alan diğer bir sözlüksel bilgi olarak kullanıcılara sunuldu.

ISBN: 9786052308691

Baskı Sayısı: 1. Baskı

Basım Tarihi: Ocak 2019

Sayfa Sayısı: 564

Ebat: 16×24

Yabancılar İçin Türkçe – 1 Türkiye Türkçesinde Fiiller

Bülent Özkan — Mon, 16 Dec 2019 19:46:40 +0000

Durum ekleri, fiiller söz konusu olduğunda yabancı dil olarak Türkçeyi öğrenenler için olmazsa olmaz verilerden biridir. Derlemden elde edilen bulgulara göre sık kullanılan anlamların sözlükte önce verilmesi, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için önemlidir. Bu yüzden sözlükte madde tanımlarında sık kullanılandan az kullanılanlara doğru bir sıralama yapılmıştır. Tanımı yapılan sözlük maddelerinin bir metinde ortaya çıkan biçimleri olan sözbiçimler, çekimli bir dil olan Türkçeyi öğrenenler için sözlüklerde sunulması gereken diğer bir dilbilgisel içerik olarak varsa ilk yüz sözbiçim listelenecek şekilde sözlükte yerini almıştır. Sözlükte yapılandırılan diğer bir sözlükbirimsel içerik ise eşdizimliliklerdir. Madde başı fiillerin hangi belirteçlerle eşdizimli oldukları da sözlük kullanıcısına sunulmuştur.

ISBN: 9786052308684

Baskı Sayısı: 1. Baskı

Basım Tarihi: Ocak 2019

Baskı Yeri: Türkiye/İstanbul

Sayfa Sayısı: 584

Ebat: 16×24

Türkiye Türkçesinde İkili Tekrarlar -Derlem Tabanlı Bir Uygulama

Bülent Özkan — Mon, 16 Dec 2019 19:42:23 +0000

Türkiye Türkçesinde ikili Tekrarlar-Derlem Tabanlı Bir Uygulama- başlıklı bu kitapta “ikili tekrarlar” Türkiye Türkçesinin yazın dilini içeren bir derlemden çeşitli metin işleme yazılımları kullanılarak belirlenmiştir. Bu çerçevede Türkiye Türkçesinde farklı işlevlerle kullanılan 3.332 “ikili tekrar`”ın tam bir dökümü derlem tabanlı olarak yapılmış, ana dili ve ikinci dil olarak Türkçenin öğretiminde temek söz varlığı “ikili tekrarlar” açısından ortaya koyulmuştur. Çalışmada yazın dilimizde kullanılan “ikili tekrarlar”ın sıklıkları ve kullanımları tanık cümleleriyle birlikte sunulmuştur.

ISBN: 9786052418888

Baskı Sayısı: 1.baskı

Basım Tarihi: Eylül 2019

Baskı Yeri: Ankara

Sayfa Sayısı: 370

Ebat: 16×23

Türkiye Türkçesinde Adlarla Önadların Birlikte Kullanımı ve Eşdizim Sözlüğü

Bülent Özkan — Mon, 16 Dec 2019 19:36:25 +0000

Bir eşdizim sözlüğü, temelde çok geniş bir yelpazede dil çalışmalarına kaynaklık edebilecek bir potansiyele sahipse de gerçekte eşdizim sözlükleri yabancı dil öğretiminde sıklıkla baş-vurulan bir özel alan sözlüğüne karşılık gelmektedir. Özellikle ileri düzeyde yabancı dil öğrenenlerin dilin doğal yapısına uygun bir şekilde dili kullanmalarını sağlayabilmek ama-cıyla, sözcükleri aynı dizge içerisinde birlikte kullanıldıkları diğer sözcüklerle bir arada gösteren eşdizimli sözlüklerin dil öğretimine önemli katkılar sağladığı bilinmektedir. Dizgesel olarak adlarla önadların birliktelik kullanımları ve eşdizimlilikleri çerçevesinde Türkçede ad > önad ilişkisinde kavram alanlarının belirlendiği bu çalışma, dilin doğal yapısına uygun bir şekilde öğrenicilerin dili kullanmalarına katkı sağlayacaktır. Bu anlamda çalışma ortaya koyduğu veri setiyle alanyazında bir ilk olma niteliği taşımaktadır.

ISBN: 9786052308622

Baskı Sayısı: 1. Baskı

Basım Tarihi: Ocak 2019

Sayfa Sayısı: 732

Ebat: 16×24

Türkçe Üzerine Derlem Dilbilim Uygulamaları

Bülent Özkan — Mon, 20 Oct 2014 11:16:34 +0000

Arka Kapak’tan

Bu kitap, Türkçe üzerine derlem dilbilimin ilke ve yöntemleriyle ortaya koyulmuş bilimsel araştırma projelerinin sonuç raporlarını içermektedir. Bu anlamda kitapta yer alan Türkiye Türkçesi Çevrim İçi Haber Metinlerinde Yeni Sözlerin (Neolojizm) Otomatik Çıkarımı, Türkiye Türkçesi Eşdizim Sözlüğü’nün Sayısallaştırılması, Türkiye Türkçesi Söz Varlığında Sıfatların Eşdizimliliği -Derlem Tabanlı Bir Uygulama- ve Türkçenin Tarihsel Derlemini Hazırlamak başlıklı bölümler doğrudanTÜBİTAK tarafından desteklenmiş olan 1001 Ulusal Araştırma Projelerinin sonuç raporlarına dayanmaktadır.

Doğrudan proje sonuç raporlarına dayanan bölümlerin yanı sıra bu sonuç raporlarından dolaylı olarak söz konusu TÜBİTAK projelerinin desteğiyle oluşturulanderlemler‘in altyapısına dayanılarak ortaya koyulan ve Mersin Üniversitesi BAP birimi tarafından desteklenen Derlem Tabanlı Çevrim İçi Türkçe Öğrenici Sözlüğü -Önadlar A Maddebaşı- ile Türk Çocuk Yazınında Söz Varlığı -Derlem Tabanlı Bir Uygulama- başlıklı araştırmalar kitapta yer alan diğer bölümlerdir.

Yine, Mersin Üniversitesi BAP biriminin desteği ile disiplinler arası bir çalışma olarak ortaya koyulan Bilim Dili Olarak Türkçe: Gözbilim (Oftalmoloji) Terimleri Üzerine Derlem Tabanlı Bir Araştırma ve Çukurova Üniversitesi BAP birimince desteklenen Türk Yazın Dilinde Argo -Derlem Tabanlı Bir Uygulama- başlıklı çalışmalar içerikte yer alan Türkçe üzerine diğer derlem dilbilim uygulamalarıdır.

Öte yandan halen proje aşamasında olan Çok Sözcüklü Birimler: Yazılı Türkçede Sözcüksel Setler veya ‘N’ Sayıdaki Ardışık Sözcük Dizilerinin Yapı Özellikleribaşlıklı bölüm ise alan uzmanlarınca Türkçe üzerine yürütülmüş bir derlem uygulaması olarak bu kitapta yerini almıştır.

Türkçe üzerine yürütülecek derlem dilbilim uygulamalarına devam çalışmalarında yol göstereceği düşüncesiyle, bu kitabın ortaya çıkmasında destek sağlayan başta TÜBİTAK olmak üzere Mersin Üniversitesi BAP Birimine tüm yazarlar ve editörler adına teşekkürlerimi sunarım.

Doç. Dr. Bülent Özkan

Mersin/2014

İÇİNDEKİLER
Türkçe Çevrim İçi Haber Metinlerinde Yeni Sözlerin (Neolojizm) Otomatik Çıkarımı

Türkiye Türkçesi Eşdizim Sözlüğü’nün Sayısallaştırılması

Çok Sözcüklü Birimler : Yazılı Türkçede Sözcüksel Setler veya “N” Sayıdaki Ardışık Sözcük Dizilerinin Yapı Özellikleri

Bilim Dili Olarak Türkçe : Gözbilim (Oftalmoloji) Terimleri Üzerine Derlem Tabanlı Bir Araştırma

Türkçenin Tarihsel Derlemini Hazırlamak

Türk Yazın Dilinde Argo -Derlem Tabanlı Bir Uygulama-

Türkiye Türkçesi Söz Varlığında Sıfatların Eşdizimliliği -Derlem Tabanlı Bir Uygulama-

Derlem Tabanlı Çevrim İçi Türkçe Öğrenici Sözlüğü -Önadlar A Maddebaşı-

Türk Çocuk Yazınında Söz Varlığı -Derlem Tabanlı Bir Uygulama-

Çocuk Yazını Araştırmalar – I

Bülent Özkan — Mon, 09 Jun 2014 11:17:43 +0000

Editörlüğünü Doç. Dr. Bülent ÖZKAN’ın üstlendiği çalışma Prof. Dr. Mehmet ÖZMEN’e ithaf edildi.

Önsöz‘den

Bu kitap ağırlıklı olarak TÜBİTAK-112K479 proje numaralı, “Bir Özel Alan Derlemi Olarak ‘Türk Çocuk Yazını Derlemi’ ve Türk Çocuk Yazını Üzerine İleri Uygulamalar” başlıklı proje çıktılarına dayanmaktadır. Ayrıca içerikte Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimince desteklenen “Türk Çocuk Yazınında Söz Varlığı -Derlem Tabanlı Bir Uygulama-” başlıklı tez çalışması paralelinde üretilen bilimsel sonuçlar da yer almaktadır. Öte yandan alan uzmanlarınca yapılan katkılar kitapta yer alan diğer bir içeriği oluşturmuştur.

Kitap yöntembilimsel anlamda dil çalışmalarına yeni ufuklar açma iddiası taşımaktadır. Belirli bir dilsel alanla ilgili üretilmiş özgün çalışmaları içerik olarak sunan bu kitap araştırmacılara yöntembilimsel açıdan farklı yaklaşımları tanıtmayı da hedeflemektedir. Yukarıda bahsi geçen ve gerek ulusal proje gerekse kurumsal olarak desteklenen özel bir alana yönelik bu bilimsel üretim süreci söz konusu projelerin somut çıktıları ortaya çıktıkça devam edecektir.

Eserin ortaya çıkmasında TÜBİTAK’a, Mersin Üniversitesi BAP Birimine destekleri için tüm yazarlar adına teşekkür ederim. Kitap, Tübitak Ulusal Araştırma Projesi yazmak isteyen araştırmacılar için örnek proje metnini de içermektedir.

Doç. Dr. Bülent ÖZKAN

Mersin/2014
İÇİNDEKİLER

Bir Özel Alan Derlemi Olarak ‘Türk Çocuk Yazını Derlemi’ ve Türk Çocuk Yazını Üzerine İleri Uygulamalar Projesi

Eğitbilimsel Açıdan Çocuk Yazını

Okul Öncesi Çocuk Yazınında Anlatı Çözümlemesi: Örnek Bir Uygulama

Çocuk Yazını Ürünü Olarak “Oğuz Kağan Destanı” Üzerine Bir Söz Varlığı Araştırması

Çocuk Yazınında Anlatı Kişileri: “Kedilerin Kaybolma Mevsimi” Örneği

Çocuk Yazını Ürünlerinde İletiler: Nasrettin Hoca Örneği

Çocuk Yazınında Renk Bildiren Önadların Birliktelik Kullanımları

Güncel Türkçe Sözlük’te “çocuk” Sözcükbiriminin Derlem Denetimi

Çocuk Yazınında Yanmetinsel Öğe Olarak Eser Adları

Çocuk Yazınında Yeni Sözlükbirimsel Belirleyimler

Okul Öncesi (3-6 Yaş) Çocuk Kitaplarında Sözcüksel Ulam Olarak Adlar

Kurgusal Çocuk Yazını Ürünlerinde Çocukların Hayal Gücü ve Yaratıcılığını Etkileyen Boyutlar

Derlem Tabanlı Türkçe Öğretimi Çalışmaları

Bülent Özkan — Thu, 04 Jul 2013 16:33:14 +0000

IV.BÖLÜM: Derlem Tabanlı Türkçe Öğretimi Çalışmaları
Bülent Özkan / ….

Ana Dili ve Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Belirteçler “Derlem-Tabanlı Bir Uygulama”

Derlem Dilbilim Çalışmaları ve Dil Öğretimi

Bülent Özkan — Thu, 04 Jul 2013 16:31:15 +0000

ÖZKAN B. (2013). Derlem Dilbilim Çalışmaları ve Dil Öğretimi. Yabancılara Türkçe Öğretimi El Kitabı içinde (ed: M. Dummuş, A. Okur). ss. 433-451. Grafiker Yayınları: Ankara.

Türkiye Türkçesinde Belirteçlerle Fiillerin Birlikte Kullanılması ve Eş Dizimlilikleri

Bülent Özkan — Thu, 04 Nov 2010 17:38:09 +0000