Sözlük, Türkçe’den İngilizce, Almanca, Arapça, Moğolca, Özbekçe, Türkmence‘ye kadar Türkçeye komşu olan dilleri kapsayacak…  Hazırlanacak olan sözlük Türkçenin öğretiminde bilimsel verilerle bir araya getirilmiş öncelikli söz varlığını Türkçe öğrenicilerine sunmayı amaçlıyor.

Proje Yürütücüsü: Dr. Bülent ÖZKAN

Bu projeyle amacımız Türkçenin tüm tarihi boyunca kullanıldığı metinleri araştırmacılar için tek bir veri tabanında toplamak.

Bugüne kadar veriye dayılı dil araştırmaları bağlamında Türkçeyi araştırma konusu yaptık. Bunların tamamı ulusal araştırma projeleri olarak destek alan çalışmalardı ve literatürde yerini aldı. Bu projelerden bir kısmını doğrudan bir kısmı ise gerek projelerin hazırlanış aşamalarında gerekse de yürütülüşü sırasında danışmanlıklarını üstlenilerek diğer araştırmacılarla birlikte sonuçlandırdı.

Projenin kapsamı, 7.’ın sonlarından başlayan ve 13. yy.’a kadar süren Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi dönemleri dışında kalan Türkçenin tarihi metinlerini bir derlem çalışmasıyla bir araya getirmek.

Bu çerçevede genel kabul gördüğü biçimiyle derlemin içeriği dönemsel adlarıyla şu şekilde listelenebilir:

1- Harezm Türkçesi (14.yy)

2- Kıpçak Türkçesi (13.-17. yy)

2.1. Altın Orda Kıpçak Türkçesi (13-16. yy)

2.2. Memlûk Kıpçak Türkçesi (14-16. yy)

2.3. Ermeni Kıpçakçası (16-17. yy)

3- Eski Anadolu Türkçesi (13-15. yy)

3.1. Osmanlı Türkçesi (15-19. yy.)

4- Çağatay Türkçesi (15-19.yy).

Türkçenin tarihinde yazılmış manzum (şiir) ve mensur (düz yazı) binlerce eser var. Bu eserler ayrıca farklı türlerde yazılmış eserler. Proje bugüne kadar Türk Dili’ne hizmet vermiş yüzlerce araştırmacının katılımıyla yürümek durumunda. Bu amaç doğrultusunda tüm araştırmacıları metinlerini paylaşmaya/bağışlamaya davet ediyorum.

PROJE SONUÇLANDIĞINDA…

Her şeyden önce Tarihi Türk Dilleri araştırmacıları için eşsiz bir kaynak oluşturulmuş olacak.

Türk kültür tarihçiliği açısından çok önemli veriler tek bir kaynaktan araştırmacılarca sorgulanabilecek.

Türkçenin tarihi boyunca kullanılmış söz varlığı, araştırmacıların tek bir sorguyla erişebileceği elektronik bir kaynakta toplanacak.

Devam çalışmalarında Türkçenin tarihi dönemlerine ait dilsel yapılar örneğin; karşılaştırmalı yapı  bilgisi, söz dizimi gibi özellikleri araştırma olanağı tüm araştırmacıların paylaşımına sunulacak.

Tarihsel dil bilgisi araştırmalarında dönemlere ait söz varlığı çalışmaları büyük hız kazanacak.

Metin bağışıyla bu proje tüm Türk Dili araştırmacılarına ait ortak bir çalışma olması bakımından bilgi paylaşımının bu denli hızlı olduğu çağımızın bilişim ruhunu yansıtan bir niteliğe sahip olacak. Etkileşimli bir proje olması açısından bu proje bir ilk olma niteliği taşımaktadır.

PROJE ÇIKTILARINA NASIL ULAŞILACAK?

Proje çıktıları genel ağ üzerinden anlık olarak paylaşılacak. Öncelikli olarak metin bağışında bulunan araştırmacılara açılacak olan sistem ilerleyen dönemde tüm araştırmacıların erişimine sunulacak.

SİSTEM NELERİ SORGULAMA OLANAĞI SUNACAK?

Bir araştırmacı hangi sözcüğün hangi tarihi dönem ve sahalarda kullanıldığını merak ettiğinde yapacağı sorgu sonucunda arama yaptığı sözcüğün geçtiği eseri, eserin sayfa numarasını ve tanık cümlelerini görebilecek.

Bu sorgu aynı zamanda eserin dönemini, dönemin genel dil özelliklerini, eser üzerinde yapılan çalışmaların bibliyografik bilgisini de araştırmacılara sunacak. Devam çalışmalarında verilerin işaretlenme ve etiketleme durumuna bağlı olarak anlam sorguları sonucu hangi dönemde hangi sözcük arama yapılan anlam için kullanılmış olduğu bilgisi de araştırmacılara sunulacak bilgi paketleri arasında yerini alacak.

Projeye ulaşılabilirlik açısından Anadolu Sahası ve Doğu Türkçesi ile başlanacak. Bu nedenle araştırmacılarımızdan öncelikli olarak bu sahalara ait metinleri paylaşmalarını rica ediyoruz.

Proje için ilerleyen yıllarında başka kurumlardan da destek arayışı içerisinde olunacaktır.

Başlangıç hedefimiz bir altyapı oluşturmak ve sağlam kurulmuş bir altyapı üzerine projeyi inşa ederek Anadolu Sahası ve Doğu Türkçesi’nin tarihsel metinlerini işlemektir.

Yürütülen ve içerisinde yer alınan projelerden edinilen birikimler bu projeyle tüm Türk Dili Dünyası’yla paylaşılacak.

Mersin Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Bülent ÖZKAN tarafından oluşturulan Türkçe Derlem-Deneme Sürümü, sorgu sonuçlarına bağlı olarak kullanıcılara bağlam içi sözcük, birliktelik kullanım, eşdizimli yapı ve grafik/istatistik bilgisi sunabilmektedir.

Bağlantı için http://turkcederlem.mersin.edu.tr/ veya http://derlem.mersin.edu.tr/turkcederlem/ tıklayınız.

Turkish Proficiency Exam

Click for English Introduction of the Exam

ITS NEDİR?

İnternet Tabanlı Türkçe Yeterlilik Sınavı (ITS), internet tabanlı olarak uygulanan, adayların Türkçe (Türkiye Türkçesi) becerilerini ölçmek amacıyla  hazırlanan dil becerisi belirleme sınavıdır.

ITS HANGİ AMAÇLAR İÇİN YAPILMAKTADIR?

ITS üç farklı amaç için uygulanmaktadır:

1-ITS DENEME SINAVLARI

Deneme sınavları adayların sınav tecrübelerini arttırmak amacıyla yapılmaktadır. Bu sınav türünde amaç sınav sistemini tanıtmak ve adayların alışık oldukları yazılı sınavlardan farklı bir sınav türü olan internet tabanlı sınav biçimine adaptasyonlarını sağlamaktır.

2- ITS KUR SINAVLARI

Kur sınavları “Diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi: Öğrenim, Öğretim ve Değerlendirme” ölçütleri çerçevesinde belirlenen kriterlere uygun olarak hazırlanan:

• A1-A2 (Başlangıç Düzey)
• B1-B2 (Orta Düzey)
• C1-C2 (İleri Düzey)

dil becerileri ölçmek için ayrı ayrı uygulanmaktadır. Bu sınav tipi ayrıca kur düzeyi belirleme amaçlı olarak da kullanılmaktadır.

3-ITS YETERLİK SINAVI

Yeterlik sınavı başvuran adayların Türkçe genel yeterliklerini ölçmek amacıyla uygulanan bir sertifika sınavıdır. Başvuran adaların Genel Türkçe Yeterliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir.

ITS SINAV EKRAN GÖRÜNTÜLERİ ve SINAV İÇERİĞİ

Sınavın uygulanış örnek ekran görüntüleri ve uygulanma sırası aşağıdaki şekillerde gösterilmiştir.

ITS SINAV UYGULAMA SIRASI – SORU TİPİ SAYISI – SORU SAYISI ve SORU TİPLERİ

SINAV EKRAN GÖRÜNTÜLERİ

ITS SINAV GİRİŞ EKRANI

ITS SÖZCÜK VE YAPI BİLGİSİ ÖRNEK SORU EKRANI

ITS OKUMA BECERİSİ ÖRNEK SORU EKRANI

ITS DİNLEME BECERİSİ ÖRNEK SORU EKRANI

ITS YAZMA BECERİSİ ÖRNEK SORU EKRANI

ITS KONUŞMA BECERİSİ ÖRNEK SORU EKRANI

ITS ‘nin İÇERİĞİ ve SINAV SÜRESİ

• Sınav süresi soru tipi ve soru sayısına göre her bölüm için otomatik olarak belirlenmektedir.

• Toplam süre 180-220 dakikadır. İki ayrı bölüm olarak uygulanmaktadır.

• Birici bölümde sözcük yapı bilgisi ve alıcı dil becerileri (okuma becerisi – dinleme becerisi);

• İkinci bölümde verici dil becerileri (konuşma becerisi ve yazma becerisi) soruları yer almaktadır.

• “Diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi: Öğrenim, Öğretim ve Değerlendirme” çerçevesi sınav hazırlamada esas alınmaktadır.